Hoofdstuk 1

Voorrang

Wie mag er eerst? Dat is de vraag die je op elk kruispunt beantwoordt. In dit hoofdstuk leer je de regels in de volgorde waarin je ze op de weg nodig hebt.

0 van 8 delen gelezen

Wat betekent voorrang verlenen?
Voorrang verlenen betekent dat de ander ongehinderd verder kan rijden. Hij hoeft dus niet af te remmen of uit te wijken voor jou.
Je hoeft niet altijd te stoppen. Kun je het kruispunt oversteken zonder dat de ander last van je heeft, dan mag dat. Twijfel je, dan wacht je.
Uit de wet:RVV 1990 art. 1 (voorrang verlenen)
De basisregel: rechts gaat voor
Op een kruispunt zonder borden, haaientanden of verkeerslichten geef je voorrang aan bestuurders die van rechts komen. Dat geldt ook voor fietsers en brommers.
Het maakt niet uit of jij rechtdoor gaat of wie er het eerst was. Kijk dus altijd eerst naar rechts.
Voorbeeldbeeld
Uit de wet:RVV 1990 art. 15 lid 1
Oefen
Je nadert een kruispunt zonder borden, haaientanden of verkeerslichten. Van rechts komt een auto. Wie mag eerst?
De auto van rechts
A
Jij, want je rijdt rechtdoor
B
Wie het eerst bij het kruispunt is
C
Twee uitzonderingen: zandweg en tram
Kom je van een onverharde weg, zoals een zandpad, dan geef je voorrang aan het verkeer op de verharde weg. Ook als dat van links komt.
Een tram krijgt altijd voorrang op een kruispunt zonder voorrangsregeling, ook als hij van links komt.
Uit de wet:RVV 1990 art. 15 lid 2 onder a RVV 1990 art. 15 lid 2 onder b
Oefen
Je rijdt op een onverharde zandweg en komt uit op een verharde weg. Van links nadert een auto op de verharde weg. Wat doe je?
Ik ga eerst, want hij komt van links
A
Ik laat hem voorgaan
B
We hebben allebei voorrang
C
Borden en haaientanden
Een driehoekig bord met de punt naar beneden (bord B6) betekent: verleen voorrang aan het verkeer op de kruisende weg. Haaientanden zijn voorrangsdriehoeken op het wegdek; je ziet ze vaak samen met dit bord.
Bij een rood achthoekig STOP-bord (bord B7) stop je altijd helemaal, ook als de weg vrij lijkt. Daarna verleen je voorrang.
Rijd je op een weg met een oranje-witte ruit (bord B1), dan zit je op een voorrangsweg en heb je op de kruispunten langs die weg voorrang.
Borden in dit deel
- B6Verleen voorrang
- B7Stop
- B1Voorrangsweg
Foto: G.Lanting, CC BY 4.0, bijgesneden, verkleind en een gezicht onherkenbaar gemaakt
Uit de wet:RVV 1990 Bijlage 1, bord B6 RVV 1990 Bijlage 1, bord B7 RVV 1990 Bijlage 1, bord B1 RVV 1990 art. 1 (haaientanden)
Oefen
Bij een kruispunt staat een driehoekig bord met de punt naar beneden (bord B6). Wat betekent dit voor jou?
Ik heb voorrang
A
Ik moet voorrang verlenen aan het verkeer op de kruisende weg
B
Ik moet altijd stoppen
C
Oefen
Je ziet een achthoekig rood bord met STOP (bord B7). Er is geen ander verkeer te zien. Wat moet je doen?
Even afremmen en doorrijden
A
Volledig stoppen en daarna voorrang verlenen
B
Doorrijden, want er komt niemand
C
Oefen
Je rijdt op een weg met bord B1 (oranje-witte ruit). Wat betekent dat?
Ik rijd op een voorrangsweg
A
Einde voorrangsweg
B
Ik moet voorrang verlenen
C
Oefen
Voor een rotonde staat bord B6 (driehoek, punt naar beneden). Wie heeft voorrang?
Ik, want ik kom van rechts
A
Het verkeer dat al op de rotonde rijdt
B
Niemand, je ritst
C
Afslaan
Sla je af, dan laat je het verkeer voorgaan dat op dezelfde weg rechtdoor gaat. Dat zijn tegenliggers, maar ook fietsers en brommers naast of vlak achter je.
Ga je linksaf en slaat een tegenligger op hetzelfde kruispunt rechtsaf, dan gaat hij eerst.
Kijk bij rechtsaf altijd in je spiegel en over je schouder: fietsers rijden vaak in je dode hoek.
Voorbeeldbeeld
Uit de wet:RVV 1990 art. 18 lid 1 RVV 1990 art. 18 lid 2
Oefen
Je wilt op een kruispunt linksaf. Een tegenligger rijdt rechtdoor. Wie gaat eerst?
De tegenligger
A
Ik, want ik stond er eerst
B
Wie het eerst richting aangeeft
C
Oefen
Je slaat rechtsaf. Naast je rijdt een fietser rechtdoor op het fietspad. Wat doe je?
Ik sla af, de fietser moet remmen
A
Ik laat de fietser eerst rechtdoor gaan
B
Ik toeter en sla af
C
Bijzondere manoeuvres
Wegrijden, achteruitrijden, uit een uitrit de weg oprijden, keren, invoegen en van rijstrook wisselen zijn bijzondere manoeuvres. Dan laat je al het andere verkeer voorgaan.
In een file is om en om invoegen (ritsen) handig voor de doorstroming, maar het is geen voorrangsregel.
Uit de wet:RVV 1990 art. 54
Oefen
Je rijdt achteruit een uitrit van een parkeerterrein uit, de weg op. Een fietser nadert op de weg. Wie gaat voor?
Ik, want ik was al aan het rijden
A
De fietser
B
Wie van rechts komt
C
Oefen
Jouw rijstrook houdt op en je moet naar de rijstrook naast je. Wat zegt de wet?
Ik wissel van rijstrook en laat het verkeer op die strook voorgaan
A
Het verkeer op de andere strook moet mij voor laten gaan
B
Wie het verst vooraan rijdt, gaat eerst
C
Voetgangers, hulpdiensten en de bus
Bij een zebrapad laat je voetgangers voorgaan die oversteken of duidelijk willen oversteken.
Een voorrangsvoertuig heeft blauw licht én een sirene aan. Dat laat je altijd voorgaan; maak veilig ruimte.
Binnen de bebouwde kom geef je een bus de ruimte om van een bushalte weg te rijden als de chauffeur richting aangeeft.
Foto: Steven Lek, CC BY-SA 4.0, bijgesneden, verkleind en kentekens onherkenbaar gemaakt
Uit de wet:RVV 1990 art. 49 lid 2 RVV 1990 art. 50 RVV 1990 art. 1 (voorrangsvoertuig)RVV 1990 art. 56 lid 1
Oefen
Een voetganger staat bij een zebrapad en wil duidelijk oversteken. Wat doe je?
Doorrijden, hij loopt nog niet
A
Hem laten oversteken
B
Toeteren zodat hij wacht
C
Oefen
Achter je nadert een ambulance met blauw zwaailicht én sirene. Wat moet je doen?
Gewoon doorrijden op mijn eigen snelheid
A
Vrije doorgang geven en ruimte maken als dat veilig kan
B
Direct op de rem trappen en stilstaan op de weg
C
Oefen
Een politieauto met alleen blauw zwaailicht, zonder sirene, rijdt achter je. Moet je hem volgens de wet voorrang geven?
Ja, blauw licht is genoeg
A
Nee, de voorrangsplicht geldt bij blauw licht én sirene, maar let wel goed op
B
Alleen binnen de bebouwde kom
C
Oefen
Binnen de bebouwde kom wil een bus wegrijden van een bushalte en de chauffeur geeft richting aan. Wat doe je?
De bus de gelegenheid geven weg te rijden
A
Snel voorbij rijden voordat hij vertrekt
B
De bus heeft geen voorrang, ik rijd door
C
Wat gaat voor wat?
Soms zeggen regels, borden en lichten iets anders. Dan geldt deze volgorde, van belangrijk naar minder belangrijk:
Eén: aanwijzingen van een verkeersregelaar of de politie. Twee: verkeerslichten. Drie: verkeersborden en haaientanden. Vier: de gewone verkeersregels, zoals rechts gaat voor.
Uit de wet:RVV 1990 art. 84 RVV 1990 art. 64 RVV 1990 art. 63
Oefen
Het verkeerslicht springt op geel terwijl je er vlak voor bent en niet meer veilig kunt stoppen. Wat doe je?
Doorrijden, want stoppen kan niet meer veilig
A
Altijd vol in de remmen
B
Gas geven om nog snel te gaan
C
Oefen
Een verkeersregelaar geeft je een stopteken terwijl het verkeerslicht groen is. Wat doe je?
Doorrijden, het licht is groen
A
Stoppen, de aanwijzing van de verkeersregelaar gaat voor
B
Toeteren en langzaam doorrijden
C

Klaar? Doe het proefexamen

Wat betekent voorrang verlenen?

De basisregel: rechts gaat voor

Twee uitzonderingen: zandweg en tram

Borden en haaientanden

Afslaan

Bijzondere manoeuvres

Voetgangers, hulpdiensten en de bus

Wat gaat voor wat?